Kilka słów o psychoterapii bechawioralno-poznawczej. 

Psychoterapia poznawczo-behawioralna jest formą terapii krótkoterminowej opartej na współczesnych teoriach naukowych, a jej skuteczność poparta jest licznymi badaniami naukowymi. W pracy z pacjentem terapia ta skupia się głównie na teraźniejszości. Informacje
z przeszłości są istotne o tyle, o ile przyczyniają się do lepszego zrozumienia aktualnego problemu (nasze wczesne doświadczenia kształtują sposób, w jaki postrzegamy siebie, innych ludzi i świat).W tym nurcie rozpoznaje się problemy pacjenta w kontekście związku myśli, uczuć
i emocji, reakcji organizmu oraz zachowania. Istotne jest to, jak pacjent interpretuje, to jest, jakie nadaje znaczenie wydarzeniom w świecie zewnętrznym i swoim doświadczeniom. W zależności od tego jak ocenimy daną sytuację, jakie myśli pojawią nam się w głowie w związku
z nią, będziemy stosownie do tych myśli czuć się. W naszym ciele pojawią się również odczucia fizjologiczne adekwatne zarówno do tych myśli, jak i emocji, a nasze zachowanie będzie konsekwencją tego co myślimy i czujemy. Dla lepszego zrozumienia zobrazujmy to następującym przykładem:

Sytuacja: Osoba idzie ulicą. Z przeciwnej strony biegnie duży pies.

Przypadek I

Osoba ma negatywne doświadczenia związane z psami, np. w dzieciństwie była ugryziona przez psa. W jej głowie prawdopodobnie pojawią się myśli „Ojej pies! Pewnie rzuci się na mnie. Pogryzie mnie. Trafię do szpitala. Będę miała blizny do końca życia. A może w ogóle nie przeżyje.” Będzie czuła wysoki poziom strachu. W jej ciele mogą się pojawić takie objawy jak: szybkie bicie serca, drżenie rąk i nóg, trudności
w oddychaniu. Prawdopodobnie zareaguje ucieczką.

Przypadek II

Osoba nie ma negatywnych doświadczeń z psami. Jej stosunek do zwierząt jest neutralny. Osoba może pomyśleć „Fajny pies. Pewnie biegnie do swojego domu.” Nie będzie wówczas odczuwać emocji o wysokim poziomie nasilenia. Nie pojawią się także specyficzne objawy z ciała,
a jej droga będzie przebiegać bez zakłóceń.

Przypadek III

Osoba ma bardzo miłe doświadczenia z psami, kocha zwierzęta. Sama posiada kilka w domu. Osobie tej mogą pojawić się myśli „Jaki uroczy pies. Taki puszysty. Śliczny.” Pojawią się pozytywne odczucia, np. radość, jej ciało będzie rozluźnione. Pewnie zatrzyma się, zawoła psa i go pogłaszcze.

Jak obrazuje powyższy przykład ta sama sytuacja może być przez osoby różnie zinterpretowana i może wywołać odmienne myśli, uczucia, objawy z ciała i zachowania.

W terapii poznawczo-behawioralnej stosuje się metody, które pozwalają dokonać zmian na każdym z wyżej wymienionych poziomów. Głównie jednak pracuje się z negatywnymi automatycznymi myślami, dysfunkcjonalnymi przekonaniami oraz nad zmianą zachowania. Zmiany wprowadzone w jednym z obszarów pociągają za sobą zmianę w pozostałych. Dużą uwagę w tym podejściu przywiązuje się do edukacji pacjenta. Nieodzownym elementem tej terapii jest wykonywanie przez pacjenta zadań domowych, które terapeuta razem z pacjentem ustala podczas sesji. Jest to niezwykle istotne, gdyż pozwala zachować charakter ciągły terapii. Pacjent pracuje nad swoimi zmianami cały czas, a nie jedynie w ciągu spotkań. Sesje odbywają się zwykle raz w tygodniu i trwają 50-60 min. Długość terapii może być bardzo różna i zależy od rodzaju i nasilenia problemów. Terapia poznawczo-behawioralna może być prowadzona indywidualnie, grupowo oraz w formie terapii małżeńskiej.

Badania dowodzą, że terapia poznawczo-behawioralna jest szczególnie skuteczna w leczeniu: Depresji, Zaburzenia afektywnego dwubiegunowego, Lęku i napadów paniki, Fobii, Zaburzeń obsesyjno- kompulsywnych, Zaburzeń odżywiania, Problemów seksualnych
i małżeńskich, Zaburzeń zachowania i emocji, Zespołu stresu pourazowego i Zaburzeń snu.